Brief aan de familie
Op maandag 24-07-2006 mijn opa Srecko overleed. Ik heb de familieleden in het buitenland geinformeerd over zijn laatste dagen en de begrafenis. Hieronder, de brief aan twee familie leden uit Australie.
Dear Tim and Elyssa,
as you know we have had some deep emotional days down on Lastovo. My grandfather passed away and I am really sad about it. Of course I do understand the way of the nature and the fact that he was very tired in his last days, but island Lastovo has lost a big part for me now. I really did have a special bond with him because of all the silent hours we spend together fishing on his precious boat. Until I was 19 years of age I used to spend my whole summer holidays on the island, and I kept visiting as much as I could while living in Holland. I don’t know…. It just felts empty in the house.
Here is my story of he last 12 days on the island.
I was called by my mother on Sunday 18th that he was not doing so well. Being 81 and having a hard working fishermanx92s life behind him, he was weak, getting more and more skinny and sleepy. You know, you have seen him last october when you came to visit from Australia. But now there was something else going on, except the usual elderly lifestyle. He had had a nasty fall a week prior to this phone call, and his situation was not good. Because of the big bruises and enormous blood spots under his skin, he was suffering from high temperature and exhaustion. The hopes and news were different accordingly to with whom I spoke on the phone. Katica, an amazing Slovenian friend of Grandfather, and my father were convinced that he will pull it through as he did so many times before. I couldn’t understand the mixed info so I went to check the situation, bringing black clothes with me in case of the funeral. That felt almost like a betrayal. It was so confusing to be confronted with a uncertainty of this kind. I arrived in the evening. I thought he recognised me as he laid in a dark room next to the downstairs kitchen in Porto Rosso. He couldn’t talk or open his eyes. He was very weak. There was a great feeling of tiredness that came over me and i just wanted to take his fatigue away. As always he was skinny and had bed completion, his skin red and open in places. His feet swollen.
The next morning we set him at the table in the kitchen. The doctor said that he mustnx92t lie in bed the whole day or he will get lying wounds. And that would hurt and … it just would become a messy business of pain and blood. He couldnx92t sit by himself. We would place pillows around his back and front to help him sit straight. We had to feed him and give him drinks. But he could say a word of two as an answer to simple questions. He called my name and put his hand over my head, gave me a feverish weak kiss on my lips. I have made a photo album of my last year stay on Lastovo, and a A4 framed picture of you, Lisa, Anica and Srecko that I made last october. When I pointed at you, he said "Timothy". It was very nice to see the difference of his straight in the morning hours. From Wednesday till Monday noon, when he died, he would be brought to the kitchen table at 9.30- 12.00. Sometimes he would look around of just listen with closed eyes. He made so much effort to make contact, by smiling and squeezing my hand. In the afternoon he slept. I stayed holding hands of singing lullabies in . He ate enough and had a good hart. For a day or two, it seemed that Katica and my father could turn out right and make a come back. He was not in pain. He was just quiet and patient. Never the les, he asked for a priest. Don Tihomir came on Friday and Grandpa was so happy when the priest entered the room. While I had to cry while he was doing his last confession, I had never seen a man so happy to participate in these kind of rituals. It was amazing.
He stopped breathing on Monday 24 of July at noon. It was my father and me, that were bringing him to bed from his kitchen sit. Those two minutes from when he was holding my hand really tight till the moment that he let go, felt like a whole two hour movie. Still I was not scared. We called to everyone in panic and I volunteered to take care of Grandma Anica while the suit was put on him and his body taken to the first floor, room organised etc. Anica was in shock and it took her a whole day to stop hitting herself (or me), mentioning the soup she made for him and was getting cold. In the end the medicine and hours of fear, shock and crying made here fall a sleep. I slept with her while my father was placing death announcements around the island at 1 ox92clock in the night. I thought it was best not to mention to Anica the practical fuss my father and mother were dealing with. If she felt like seeing the body, I would wait for here.
In the morning, after a sleepless night of praying and holding hands, she said "Let’s go now!" Despite her weak knees, she ran up the stairs and kissed Grandpa. It was very touching, and despite the pain she was going through I thought I have never been in a presence of a more courageous woman. The room Srecko was lying in was white and filled with flowers, Christian images and a portrait. He laid on a white laced bed in the light of 4 floating candles (lumin). In his hands a golden guardian angel and a blue "hail Mary chain". I think that at least one hundred people came to visit him and sparkle holly water over his body. It had something honourable to stand next to him. In the meantime we were informing the family and arranging the funeral. Grandpa’s daughters Mariza and Tonca would join the funeral. Their daughters Stjepka and great granddaughter Dorotea where there as well. The last one was 12 and went up to see the body after a more then 24 hours after death . She really is something, that one.
The funeral was sat on Tuesday 25th at 18 hours. Cousins and friends came from as far as Zagreb in no time. It is amazing what had to be organised and how well my parents managed that. On the day itself, a priest came into the room. The casket was closed and we prayed. Grandpa was carried from his own house, that he was so proud of, on to the car. A long line of cars drove to 200 meters away from the cemetery. We walk in a formation towards the church as the bells were tolling. My brother Srecko, policman Tonchi (son of Kruno and Jakica), postman Cvjetisa and Light tower watch where carrying the casket, while me, Stjepka, Dora and my brothers girlfriend Monica walked beside it with palm leaves in our hands. There was a mass and he was lowered into the family grave. Around 150 people scattered, and the family returned home to Porto Rosso.
It was the morning after that I felt pain when I saw his slippers under the bed. My brother took youngsters on the boat, and I it was then that I really missed him. I just have never been in that boat without him. The sound of the engine just belongs to him.
Four days after the funeral I flew back to Holland. Now that I am back in Amsterdam, I think how happy I am that I could be with him in these last days and the moment he died. I still could stay with Grandma and family in the days after. It was so nice to meet Katica and her husband Silvo. They really are the most unselfish positive people I have ever met. I am proud of Srecko, of his way of life and courage. With great care and consideration I have made a speech for him and a collection of photographs of his last days among us. Not to show his weakness, but the spirit within. I have just put them on my website still not knowing if this is ok or not. For now they are there also for you to see, but I think that after a week or so I will take them away . I can’t send you this photox92s per email because of my provider …. I ‘ll spear you the details, it just wont work any other way. So if you want to keep them, download them.
Just go to http://www.flickr.com/photos/yvana and click on to a set called MOJ DJED and DETALJI KOJI ZIVOT ZNACE. Maybe, your father wants to read this letter as wel. I can imagine he is wandering how it all went. Feel free to pass it on. I was counting on him as wel while writing this. Give him my regards.
By the way, 2 days after the funeral Grandma got your nice card and a scarf. And we all agreed that it suited her eyes really well. She wants to wear black for a year, but she has put it in her cupboard. She liked it a lot. It was a great timing, cause it felt as if you two were with us.
I guess I will be going holidaying soon, which feels strange. We are planning to bike from Amsterdam to Croatia. I’ll tell you all about it once I return. I guess we’ll be leaving on Wednesday, so mail me before if you can. Just to hear how you are doing.
I apologise for my writing skills. But it is late and I am tired of the last two weeks, so I have no strength to reach up to the spelling dictionary shelves. I just felt it was nice to share these experiences with the people who care. Hopefully it makes sense and it gives an impression of what was going on. From my perspective, of course.
Thank you for calling.
All the best to you two and your families, especially your father.
Big big big kiss from Ivana

Oh, ik heb zo genoten! Zolas je in mijn vorige post kon lezen had ik de rust echt nodig. En die heb ik gevonden. Tussen de stenen en zandpaden van mijn wandeltocht, in de ruige White Mountains, in de koele zee en de geluid van de tamme branding op een verscholen zandstand, in de dorens van de makie en bosjes en kleuren van de uitgebloede lente. Zoals gepland, hadden we de Europese wandelpad E4 onder voeten genomen. We hebben 340 km van die route gelopen(totaal 570km). We liepen van west naar de oosten van de eiland toe. Het was onhaalbaar om het gehele eiland te lopen en daarom kozen we om midden gebied over te slaan. Ik zal in de komende weken een aantal anekdotes beschrijven van mijn reis, maar eerst het overzicht van waar ik al deze tijd uitging. In onze 20-daagse durende wandeltocht hebben we 2/3 van de eiland bekend: het westen en het oosten.
Westelijke gedeelte sloten we af in Loutro, chic en exclusief afgelegen dorp; onder een steile rots wand parel ketting van een rij witte huisjes aan de helder blauwe zee. Echt helder, zo dat je de meters diepe bodem kon zien, je blaren en gekrompe tenen in de zee herkennen en uren zwemmen onder water met je ogen wijd open genietend van de blauwe stille wereld onder de oppervlakte.
We hebben de 2100m hoge Dikti gebergte overgestapt, bij een mooie oudere dame Stella onder gaslamp haar stifado en dolma’s gegeten in Selakano. Zelf marmelade had ze zelf gemaakt. We zijn ook bij twee Zuid-Afrikanen thuis beland, op vele pick-up trucks rond geschud op versleten boswegen en een paar keer ernstig de weg kwijtgeraakt. Steeds had ik op de kaart naar ons eind bestemming gekeken. Het hete Katos Zakros en leek op een stand met een paar huizen helemaal aan de oost kust. Dinsdag 21ste kwamen we aan. Een dramatisch tocht door een uitgedroogde gorge "van de doden" leidde naar open uitzicht op zee. Tussen twee steile rotswanden lag een stand van 2 km en een streng verbod om hotels op die plek neer te zetten. Drie huizen en drie taverna’s. Een paar kamers. Ik geloof dat ik honderdmaal heb gezegd" Dit is de mooiste plek die ik ooit gezien heb". Als een zoekende in de woestijn, verloste ik mijn voeten van de bergschoenen en liep de open zee binnen. Stof en warmete gleden van me af. Met de hoofd onder water heb ik het rust gevonden die ik zocht. Een voldoening na talloze ervaringen tussen vriendelijke mensen, rare situaties, natuur en de geur van de gezonde tomaten en bloei van de lente.
Het is af allemaal! 

Mijn bijnaam is Panikanna! Deze heb ik niet zelf goedgekeurd maar iemand plakte die op mijn voorhoofd voor een of een andere premixe8re. Toen dacht ik dat de vloer zou instorten, de muren op me afkomen en ik in de diepte gezogen zou worden om vervolgens door de reddingsteam over de hoofd gezien worden, en dus dood gaan! Niets van bovengenoemde heeft ooit plaats gevonden in mij leven. Ik kreeg nota bene complimenten van mijn vriend en dat is alles wat telt!
Ik heb het natuurlijk weer over stress! Over dingen te goed willen doen. Over controle! En ja over faal angst. Ik wist niet eens dat zoiets bestond als faalangst voor dat ik naar NL kwam, maar las dat uit Marie Claire en Opzij. Het is geen openbaring dat ik hier over schrijf. Meeste van mijn kennissen vermoeden dit soort karaktertrekjes van me. Ik begon hier over om mijn hart even te luchten. Natuurlijk kondig ik meteen dat alles anders zal zijn in de toekomst. Zeker omdat morgen maandag is en op elke maandag kan de wereld helemaal veranderen. Op maandagen stoppen mensen met roken, beginnen met sporten en dixebten, leren delegeren en besluiten minder te stressen. Sommige mensen, vaak zijn dat Panikanna’s, bedenken alle deze dingen in te zetten op eerst komende maandag. Daarom lopen ze de hele zondig te stressen. En daarom roken ze al rond 4 uur op maandag, afbellen hun sportvriendin en eten een broodmand aan slechte kolhydraten in een ruk.
Ik ben, namelijk, net terug uit Belgixeb! Waar regen mij gedwongen heeft om twee dagen absoluut niets te doen, mijn boosheid en paniek in alcohol op te lossen en daguren te besteden aan iets rustigs en binnenhuis als lezen van Joe Speedboat (ontroerende roman van Tommy Wieringa).
Dit is een presentatie van een mega project met tien schoolklassen (250 leerlingen die op toneel verschijnen). Ik heb heel fijn met de kinderen gewerkt en op mijn onderdeel van het project ben ik heel trots. Wil je komen kijken, stuur dan een mailtje naar mij!Het is natuurlijk gratis!
halen. Ik was zo onder de indruk van het meeleven van de kinderen. Van hun jassen hebben ze een soort prinsessen bed gemaakt, glaasjes water en kopjes thee gehaald en de hele tijd geknuffeld met het meisje. Dit allemaal, terwijl ik met de moeder aan de telefoon sprak. Zij kon haar niet komen ophalen, ze was aan het werk en de vader was er al jaren niet. Ik mocht dat ook tegen dat meisje op de mat vertellen. Ja, niemand kom je halen. Na de les kan je even met een vriendinnetje mee. Ik vond het verschrikkelijk om dat te moeten melden. Later, kwam de kleur in haar wangen terug en, tot enorme vreugde van mijn bijna bevroren leerlingen, mocht het raam dicht.
Oh, beste lezers, wat was ik opgelucht. Een zware gewicht viel van mij af. Ik werd vijf jaar jonger in die minuut. Oh, lieve Jezus en Maria en alle engelen, wat was ik opgelucht. Wij zijn er allemaal nog Niemand viel, niets ernstigs aan de hand. Er vielen geen bommen in mijn buurt, geen orkanen verwoesten de stad en er is geen catastrofe op komst. Beste Almighty, ik dacht bijna dat je mijn vrije zaterdag zal verpesten met iets vervelends. Iets waar ik dagen lang over zou moeten piekeren, meningen ontwikkelen, mijn leven omgooien en nooit meer zorgeloos gewoon koffie drinken. Maar deze keer was dat niet aan de hand. Milosevic ging dood en dat mag ook wel naar al die jaren. Oh wat een opluchting. Ik maakde een mentalnote om iets aan mijn EHBO technieken te doen. Blijbaar is mijn vaardigheid op dit gebied: de klappen uitdelen. dat zou wel subtieler kunnen. Wie weet waanier ik weer iemands leven moet redden?

combinatie van hakken en punten zou ik inderdaad iemand “best goed” kunnen behandelen. Ik begreep die man wel. Wie zou zo’n sexy vrouwtje op zaterdag middag niet willen ondervragen?
Natuurlijk had ik het door dat ik geen kans had om de boete te ontlopen, maar ik gaf me niet snel op. Je moet niet in je uniform en riem vol martel apparatuur een alfa mannetje voor me staan uitspelen. Niet met je potlood en vijfvinger. En dan zeggen Dat hij het niet nodig vindt dat ik me opvindt!
Ik hield me in over zijn vooroordelen, lichaamshouding, aantasting op mijn vrije zaterdag, zijn zucht naar autoriteit verering, de stank die uit de kanalisatie naar boven komt bij opengebroken straten, deze manier van geld verdienen. Ik zei ook niet dat hij beter boeven kan gaan vangen dat mij treiteren en dreigen met handboeien. Dat een fiets nog nooit iemand aangereden heeft op de stoep omdat je op de stoep niet eens goed kunt fietsen! Dit heb ik niet geschreeuwd in zijn gezicht! Ik heb me niet uitgelaten over zijn kinderlijke bezigheden met ID kaartjes. En dat als ik terrorist was met bommen om mijn lichaam, dan liep ik niet in een kort rokje en had ik heus wel zo’n kaartje nagemaakt en bij me gehad!

LOLITA,
De pijn komt door dat je 5 injecties hebt gehad. Neem een pilletje en ga slapen. 


We leerden over A en B; hoe die met elkaar wisselen van informatie en van hun onbewuste of bewuste bagage, hoe je goede nieuws kan brengen, dan slechte, dan taken verdelen, verantwoordelijkheid geven. Ik hoorde voor het eerst over “jezelf positioneren” en dat je van te voren kan bepalen hoe lang een gesprek duurt (en dus niet praat tot dat je een oplossing vindt). We hebben vergaderd en ook effecten van verschillende (dominante of tegenwerkende etc) werkhoudingen onderzocht. LSD hebben we op levende wijze uitgesteld. Het gaat hier niet om de wilde drugs maar principe van “luisteren, samenvatten en doorvragen” bij het voeren van moeilijke gesprekken.
Om mezelf te belonen voor deze educatieve inspanning, heb ik een kapper geboekt. Deze keer een chique. Dat is zo een waar de dames hetzelfde kleur kleren dragen met bijzondere accessoires, waar ze een design balie hebben met daar achter een prachtig mooie gastvrouw, waar ook mannen werken en waar ze zweren bij hun sponsor haar producten en nieuwe knip technieken. Ik had er veel zin om het toneelstukje van ” de haar is belangrijkst zaak ter wereld” mee te spelen. Tientallen adviezen over crxe8mespoelingen en shampoos die je haar doen krullen (de laatste waren voor Vriendin die in de stoel naast zat) heb ik over me heen gekregen. Kapster Patty hield driekwartier het mes boven mijn hoofd (“nieuwe” techniek=niet knippen, maar scalpen!). Het is haar gelukt om mijn hoofdhuid drie keer flink te verbranden met de “straaljager” fxf6hn. Zelf dat ontnam mijn niet het gevoel dat ik na deze modellen behandeling op een glossy voorpagina zal verschijnen en als een zwaan boven de Amsterdamse grachten schitteren. Toen trok ze de stekker uit.
Het is mij gelukt om in 2006 een keer per week een uitje met z’n Tweexebn te realiseren. Ik beveel aan iedereen om de film The March of the Pinguins te gaan kijken; romantische documentaire over de liefde en uithoudings vermogen van de keizer pinguxefn op Antarctica. Dat de zwart witte struikelaars in de sneeuw woestijn kunnen overleven is wonderbaarlijk. Dat ze op zo’n concept van familie taak verdeling zijn opgekomen is ontroerend. Dat ze niet ergens anders gaan wonen is gewoon gek. Kijken dus!

Ik gaf mijzelf en het feestgezelschap een schouderklopje voor 2005 en een dikke zoen voor 2006. We dronken champagne, toonden ongelofelijk moed ik het aansteken van pijlen en rotjes, filmden elkaar, zongen en maakten kleine sprongetjes om warm te blijven. Uur na het grote moment zaten we binnen, nog steeds biebberend en gebogen over de mobiele telefoons (sms-en de wereld in sturen) 